Gmina Gidle
piątek 26 maja 2017 r., imieniny obchodzą: Ewelina, Jan
BIP

Strona główna » O gminie

O gminie

wielkość tekstu:A | A | A

Dostępne podkategorie:

Gmina Gidle położona jest na północnym krańcu Jury Krakowsko-Częstochowskiej, w południowej części województwa łódzkiego, w powiecie radomszczańskim. Gidle siedziba gminy oddalone są 12km na południe od Radomska, 100km od Łodzi, 35km od Częstochowy, 97km od Kielc, 112km od Opola. W sąsiedztwie gminy Gidle znajdują się trzy duże ośrodki miejskie i zarazem przemysłowe (Radomsko, Włoszczowa, Częstochowa).

Historia

Pierwsze wzmianki o miejscowości Gidle pojawiły się w dokumentach z XIII i XIV wieku. Dokumenty te są najwcześniejszymi pisanymi źródłami dotyczącymi osadnictwa na tym terenie. Na podstawie badań archeologicznych określono, iż początki osadnictwa na ziemi radomszczańskiej - dotyczące obecnych obszarów gminy Gidle - istniały już w epoce żelaza, czyli od 650r. p.n.e. Nazwa Gidle jest nazwą rodową, wtórnie przekształconą. Początkowo nosiła nazwę Gidzielice (1394r.), zaś w 1398 roku - Gidzle, potem już Gidle (Gydlye - XVIw., Gidlie - 1552r.). Szukając śladów osadnictwa na terenie Gidel od wspomnianych czasów epoki żelaza do XI wieku - nie ma nigdzie żadnych wzmianek. Są natomiast dokumenty, z których wynika, że Gidle mogą być starsze od Biskupina. Drugą starą miejscowością na terenie Gminy jest Pławno - dawniej miasto. Istnieją różnice zdań odnośnie prawdziwego wieku tej miejscowości. Według pierwszego z przekazów, już w 1262 roku król Bolesław Wstydliwy prawomocnym aktem nadał miejscowość Pławno klasztorowi Cystersów w Zawichoście. Wg. innej bardziej prawdopodobnej informacji, miasto Pławno założone zostało w 1544 roku przez Stanisława Przyremskiego podkomorzego Ziemi Sieradzkiej. Przywileje miejskie potwierdzili kolejno: król Zygmunt I w 1544 roku, Zygmunt III Waza w 1619 roku, i Stanisław Poniatowski w 1765 roku. Wszystkie te dokumenty skrupulatnie były przechowywane w kasie miejskiej do czasu kampanii napoleońskiej, a w czasie działań wojennych zaginęły.

Położenie

Gmina Gidle graniczy od północy z gminą Radomsko, od północnego-wschodu z gminą Kobiele Wielkie, od wschodu z gminą Żytno, od południowego-wschodu z Gminą Dąbrowa Zielona, od południa i południowego zachodu z gminą Kłomnice, od zachodu z gminą Kruszyna. Mimo, że gmina Gidle leży nieco na wschód od trasy Warszawa-Katowice ma dobrą dostępność komunikacyjną. Przez jej obszar przebiegają drogi wojewódzkie: Radomsko-Włoszczowa, Radomsko-Myszków oraz droga krajowa Nr 784, a na niewielkim odcinku przebiega linia kolejowa PKP Warszawa-Katowice oraz funkcjonuje komunikacja autobusowa PKS.

Warunki naturalne

Teren gminy pokryty jest niewielkimi pagórkami zbudowanymi ze skał wapiennych i piaskowych oraz elementów rzeźby krasowej. Malowniczy krajobraz urozmaicają rozległe tereny leśne i rzeczne, bowiem obszar leży w dorzeczu Odry. Dorzecze to poprzecinane jest przez górny bieg Warty i jej dopływ prawobrzeżny - Wiercicę. Ponadto występują małe rzeczki: Wierciczka ( nazywana Kanałem Lodowym), Struga, Widzówka, Patoka, Mękwa, Orzechówka. Poza nimi teren obfituje w niewielkie bezimienne cieki odprowadzające wody opadowe oraz zasilające stawy rybne. Podstawowym elementem szaty roślinnej terenu gminy jest roślinność leśna. Są to lasy gospodarcze i ochronne, tworzące duże, zwarte kompleksy łączące się z Kielecczyzną, Krakowem i Śląskiem. W drzewostanach dominującym gatunkiem jest sosna z domieszką dębu, brzozy, świerka, osiki i olszy. Wśród zasobów naturalnych występują bogate złoża piasku i gliny, a także runo leśne, przeważają gleby: rędziny i bielice.

Rozwój gospodarczy i rolnictwo

Gmina zajmuje powierzchnię 116 km2, a ludność gminy liczy 6.607 mieszkańców (stan na 31.12.2009r). Średnia gęstość zaludnienia wynosi 59 osób/km2. Gmina posiada charakter rolniczo przemysłowy. Użytki rolne zajmują 62 % powierzchni ogólnej gminy. Rolnictwo jest reprezentowane przez gospodarstwa indywidualne których na terenie gminy jest 1850. Średnia powierzchnia gospodarstwa wynosi około 4ha. Gospodarstw o powierzchni powyżej 15ha mogących podjąć ciężar przekształcenia gospodarki do obecnie stawianych wymogów przed rolnictwem Unii Europejskiej jest około 10. W gospodarstwach tych prowadzona jest hodowla bydła mlecznego, rzeźnego i żywca wieprzowego. W strukturze zasiewów przeważają zboża i ziemniaki. Typowo specjalistyczne gospodarstwa to: produkujące żywiec wieprzowy-1, produkujące mleko-3 i 3 gospodarstwa ogrodnicze. Na terenie gminy zarejestrowane są 323 podmioty prowadzące działalność gospodarczą, w tym: produkcja wyrobów-12, usługi przemysłowe-86, budownictwo-40, transport-19, handel-126, gastronomia-6, pozostałe-34. Wśród największych wyróżnić należy: Metalex s.c produkujący elementy do samochodów, zatrudniający około 40 osób oraz Gidpol świadczący usługi transportowe i zatrudniający około 25 osób. Polityka władz gminy skierowana jest na rozwój drobnej wytwórczości w przemyśle i rolnictwie. W tym celu podejmowane są działania mające na celu przyciągnąć inwestorów min. zwolnienia i ulgi podatkowe, a także rozwój infrastruktury technicznej oraz przygotowywanie terenów pod inwestycje.

Infrastruktura techniczna i działania proekologiczne

Drogi -120 km w tym: wojewódzkie 13,0 km, powiatowe 39,5 km i gminne 66,7km. Długość sieci czynnej wodociągowej na koniec 2009 r. wynosiła 68,75 km tj. w miejscowościach Gidle-13,66 km; Pławno-6,4 km; Ciężkowice-Młynek - 11,22km; Ruda-1,48 km; Zagórze-1,32 km; Stęszów 1,8 km; Niesulów 2,7 km; Wojnowice-5,5 km; Górka - 3,4 km; Gowarzów i część miejscowości Borki - 3,85 km; Górki - 2,53 km; Ludwików - 3,65 km; Piaski i Kajetanowice 11,24 km . Do sieci przyłączone są 1346 obiekty; w budowie jest dalszy odcinek wodociągu w miejscowościach Ojrzeń-Włynice-Kotfin-Chrostowa. Władze gminy czuwają nad stanem środowiska naturalnego min.: w 2002 r. oddano do użytku oczyszczalnię typu ECOLO-Chief o przepustowości 350 m3/dobę. Długość sieci kanalizacyjnej na koniec 2009 r. wynosiła 15,2 km tj. Gidle 8,3 km; Pławno 6,9 km; Do sieci przyłączonych jest 590 odbiorców. W chwili obecnej ścieki do oczyszczalni są odprowadzane systemem kanalizacyjnym z miejscowości Gidle i Pławno, z pozostałych miejscowości dowożone wozami asenizacyjnymi. Wybudowana oczyszczalnia pozwala na dalsze rozbudowanie sieci kanalizacyjnej. Odpady stałe są odbierane od mieszkańców  przez firmy zajmujące się wywozem nieczystości stałych na podstawie dwustronnie zawartych umów.

Zabytki, architektura

W miejscowościach naszej gminy znajdują się zabytkowe układy urbanistyczne oraz zabytki sztuki sakralnej słynące w kraju i za granicą. Do najważniejszych z nich znajdujących się w Gidlach należą:
 

  •     Kościółek modrzewiowy pod wezwaniem św. M. Magdaleny zbudowany na przełomie XV i XVI wieku. Legenda głosi, że wznieśli go Poraici, krewni św. Wojciecha wkrótce po chrzcie Polski. Jest to już trzeci w tym miejscu wystawiony kościółek, wedle tradycji pierwszy powstał w drugiej połowie XI wieku, a drugi pod koniec XIII w. Jest budowlą jednonawową o konstrukcji zrębowej i ścianach oszalowanych gontem. W kościele mieści się ołtarz główny z obrazem św. M. Magdaleny z I połowy XVIII w. i dwa boczne z rzeźbami i obrazami również osiemnastowiecznymi. Są też obrazy przedstawiające świętych Rocha, Idziego i Mikołaja malowane przez wiejskich artystów.
  •     Kościół barokowy pokartuzki pod wezwaniem Matki Boskiej Bolesnej z bramą cmentarną i dzwonnicą, murowany, zbudowany w latach 1751-1767, jest pozostałością po pustelni kartuzów. Wyposażenie kościoła jest w stylu późnobarokowym i rokokowym.
  •     Mała Bazylika barokowa pod wezwaniem Wniebowzięcia Matki Boskiej wraz z klasztorem OO. Dominikanów. Jej budowę rozpoczęto pod kierunkiem architekta Jana Buszta w 1632r, a konsekrowano w 1656r. Obecny rokokowy ołtarz główny został zbudowany w 1796r, jego centralną część zajmuje obraz Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Po lewej stronie nawy głównej znajduje się kaplica św. Jacka, założyciela dominikanów w Polsce, a po prawej kaplica Matki Boskiej. Oryginalnością kościoła, zakrystii i korytarza dolnego w klasztorze jest bogata gipsatura i sztukateria. W muzeum zorganizowanym w przyległym do kościoła klasztorze można oglądać wiele obrazów, feretrony, stare kościelne chorągwie, rzeźby, meble i wszelkiego rodzaju pamiątki historyczne. W roku 2000 przy sanktuarium gidelskim powstała Droga Krzyżowa, Gidelska Kalwaria.


Miejsca te odwiedzają rzesze pielgrzymów z całej Polski jak również z zagranicy. Szczególnie przyciąga pielgrzymów słynąca z licznych uzdrowień Madonna Gidelska - niewielkich rozmiarów figurka Matki Boskiej, którą rolnik Jan Czeczek w maju 1515 roku wyorał z ziemi. Na pamiątkę tego wydarzenia zachował się do dziś zwyczaj "kąpiółki", tzn. obmywania raz w roku figurki w winie, które pielgrzymi zabierają na znak swej wiary w moc Tej, którą nazywają Uzdrowieniem Chorych. Wieś Gidle charakterem zabudowy przypomina małe miasteczko choć nigdy nie posiadała praw miejskich. Jest to wielodrożnica z małym rynkiem przed klasztorem. Przy drodze prowadzącej do Pławna znajduję się dwór (obecnie siedziba Urzędu Gminy) z niewielkim parkiem.

Na terenie wsi Pławno należy wyróżnić obiekty o cechach zabytkowych jak: rynek i przyległe do niego uliczki dawnego układu urbanistycznego, w którego centrum znajduje się pomnik upamiętniający przemarsz wojsk króla Jana III Sobieskiego z wmurowaną tablicą, mówiącą o powstańcach z 1863r-mieszkańcach Pławna, kościół z 1878r, którego ołtarz główny zdobi kopia XVI-wiecznego tryptyku o dziejach św. Stanisława Szczepanowskiego -biskupa i męczennika, teren dawnego pałacu z parkiem jak również sąsiadujące zabudowania podworskie. W pałacu obecnie mieści się Oddział Leczenia Chorób Płuc i Oddział Zakaźny radomszczańskiego szpitala.

Infrastruktura społeczna


Na terenie gminy Gidle funkcjonują placówki oświatowo - kulturalne:
 

  •     Zespół Szkolno - Gimnazjalny w Pławnie
  •     Publiczne Gimnazjum w Gidlach
  •     Szkoły Podstawowe w Gidlach i Ciężkowicach;
  •     Publiczne Przedszkola w Gidlach i Pławnie
  •     Biblioteka Publiczna w Gidlach z dwiema filiami w Pławnie i Ciężkowicach
  •     Gminny Ośrodek Kultury w Gidlach wraz ze świetlicami wiejskimi w miejscowosciach: Ciężkowice, Gowarzów, Ludwików, Pławno, Włynice;
  •     Centrum Kształcenia - Wioska Internetowa w Wojnowicach


Na terenie gminy Gidle działa zespół folklorystyczny "Nadwarcianki" oraz Dziecięcy Zespół Pieśni i Tańca "Gidleanie" , a także odbywają się imprezy chóralne: chór włoski, chór z Częstochowy w klasztorze OO. Dominikanów. Duże nasycenie zabytkami architektury, stosunkowo dobry stan środowiska przyrodniczego, nie zdegradowanego przez przemysł, korzystne położenie terenów atrakcyjnych turystycznie i dobra dostępność komunikacyjna stwarzają nowe możliwości rozwoju gminy. Budowa tak modnych ostatnio ścieżek rowerowych, ekologicznych szlaków poznawczych, miejsc zbieractwa, aeroterapii może stać się prawdziwym magnesem dla turystyki. Przyszłość naszej gminy to rozwój usług, przetwórstwa rolnego jak również agroturystyki i szeroko rozumianej rekreacji.


Do odwiedzania naszej gminy serdecznie wszystkich zapraszamy.

drukuj zapisz do PDF poleć artykuł
Galeria
zdjęć w galerii: 2436
przejdź do galerii
Strona główna

ePUAP Elektroniczna Skrzynka Podawcza Baza Firm Księga gości

W miejscowościach naszej gminy znajdują się zabytkowe układy urbanistyczne oraz zabytki sztuki ...

więcej

Czy załatwiał(a) Pan/Pani sprawę w Urzędzie korzystając z elektronicznej skrzynki podawczej?

  • 16.7%
  • 83.3%
więcejarchiwum ankiet
e-kartki
osób online: 5
kreacja: kreacja: ALPANET - Polskie Systemy Internetowe

Tagi:

Urząd Gminy Gidle Gmina Władze Gminy Samorząd Akty prawne Gospodarka Powiat Radomszczański Inwestycje Gminne Ekologia Projekty Unijne
Witamy Państwa na oficjalnym portalu internetowym Gminy Gidle. Portal prezentuje informacje o gminie, władze, dane statystyczne, gospodarka, baza socjalna, rozrywka i rekreacja, oferta, zdjęcia.